Калыстар “Адабий Ордо” сайты “Кыргыз маданият борбору” сайты, “Кыска-нуска” жана “Кыргыз поэзиясы” телеграм-каналдары менен өнөктөштүктө уюштурган “Жаз” темасына арналган бир ыр сынагынын жеңүүчүлөрүн аныкташты:

1-орун: Айгүл МОЛДОКУЛОВА (№1 ыр)

2-орун: Айнагүл БАЗАРБАЕВА (№25 ыр)

3-орун: Динара БЕЙШЕНАЛИЕВА (№21 ыр)

Редакциянын сыйлыгынынын ээлери:

Кулмат ТУКЕНАЛИЕВ (№34 ыр)

Айзирек ГАДАЕВА (№40 ыр)

Жеңүүчүлөрдү сыйлыктары менен куттуктайбыз!

Эскерте кетсек, аларга төмөнкүдөй сыйлыктар каралган:

1-орун: Атайын диплом, автордун электрондук ыр жыйнагын чыгарып берүү, 12 айга каалаган көлөмдө, каалаган санда акы төлөбөй сайтка чыгармаларын жарыялоо мүмкүнчүлүгү;

2-орун: Атайын диплом, 9 айга каалаган көлөмдө, каалаган санда акы төлөбөй сайтка чыгармаларын жарыялоо мүмкүнчүлүгү;

3-орун: Атайын диплом, 6 айга каалаган көлөмдө, каалаган санда акы төлөбөй сайтка чыгармаларын жарыялоо мүмкүнчүлүгү;

«Адабий Ордо» сайтынын редакциясынын сыйлыгы: 3 айга каалаган көлөмдө, каалаган санда акы төлөбөй сайтка чыгармаларын жарыялоого укук берген сертификат.

Жеңүүчүлөрдү аныкташ үчүн учурдагы кыргыз адабиятында аты белгилүү чыгармачыл инсандарды тандаганбыз. Алар:

1. Элмира АЖЫКАНОВА,
2. Жолдош ТУРДУБАЕВ,
3. Рахат АМАНОВА,
4. Атахан КОЖОГУЛОВ,
5. Махабат САИДРАХМАНОВА,
6. Кыял ТАЖИЕВА.

Ырлар калыстарга авторлорунун аты-жөнү көрсөтүлбөй, жарыяланган номурлары менен берилген. Ырлардын авторлору ким экенин жыйынтык чыккандан кийин гана билишти.

Редакцияга жалпысынан 64 ыр келип түшүп, алардын 44 сынакка катыштырылган болчу.

Сынак, ат салышкан ырлар, жеңүүчүнү аныктоо иши тууралуу калыстар төмөнкү пикирлерин билдиришти:

Элмира АЖЫКАНОВА:

“«Жаз» сынагына келген көптөгөн ырлардын ичинен үч ырды иргеп алуу оңой эмес экен. Көпчүлүк авторлор жаздын көрүнүшүн гана бир беткей сүрөттөшүптүр, ырларынан өздөрүн таппадым. Адатта акын жазган ырына өзүн кошпосо – ыр жасалма, жугумсуз болуп калары турган иш.

Ал эми алдыңкы орунга чыккан үч ырда тең акындардын жан дүйнө толгоолору, жүрөктүн чыңалуусу кошо берилген.

Сынакка катышкан бардык акындарга, поэзиянын талапкерлерине түгөнбөгөн эргүү, ийгилик каалайм”.

Жолдош ТУРДУБАЕВ:

“Жеңүүчүлөрдү куттуктайм. Чыгармачыл өсүшкө умтула бериңиздер.

Авторлору жыйынтык чыкканга чейин купуя бойдон калганы абдан туура болду. Кимдин ыры экенин билгенде, тааныштарды таарынтып албайбызбы деген ой тексттин өзүн гана окуганга кыйла эле тоскоолдук кылмак.

Ырас, калыстардын берген бааларда айырма бар. Бирок салыштырмалуу жакшы деп тандалган ырларды баарыбыз негизинен окшош эле белгилептирбиз”.

Рахат АМАНОВА:

“Алгач «Жаз» темасындагы бир ырдын сынагына катышкан калемгерлердин бардыгына ыраазычылык айтып койгум келет. Себеби кечээ кыш айында эле түптөлүп, жаңыдан ачылган “Адабий Ордо” сайтынын алгачкы сынагына катышууга белсенген ар бир калемгердин көкүрөгүндө кыргыз адабиятына кызмат кылуу, кыргыз адабиятын колдоо деген ыйык түшүнүк жашайт экен. Бул сынакка келген ырларга калыстык кылуу оңойго турган жок. Себеби алдыңа келген ырлардын арасынан мыктысын тандап алыш үчүн кайра-кайра окуп чыгышың керек, анан өзүң тандап алган мыкты деген ырларды бири-бири менен салыштырып чыгышың керек дегендей. Кыскасы, жүз ойлонуп, жүз толгонуп атып, акыры мыкты деген ырларды тандап уюштуруучуга жөнөттүм. Калыстар дагы ар бири акыр аягына дейре принципалдуу болушту. Муну ачык айтып коюш керек. Бир гана нерсе, менин тандоомдогу байге орунга илешпей калган №18 бир куплет ырдын автору ким экени кызык болууда. Кудум жаздын өзүндөй сулуу, жылуу маанайдагы татынакай, жөнөкөй ырдын тилеги мага аябай жакты эле.

#18 Жаз

Бул жаз быйыл,
Керемет жаз болчудай
              сезип-туям,
Бактылуу болсом дейм,
Куштардай
                куруп уям.
Бул жаз быйыл,
Керемет жаз болчудай
              сезип-туям…

деген калемгерге тилегиңзге жетиңиз, ушул жазда бактылуу уя куруп алыңыз демекчмин!”

Кыял ТАЖИЕВА:

“Бул сынак анык керек учурда уюштурулуптур. Жаз келгенде ар бир Адам эргийт. Темасы да татыктуу. Бирок менин ичимдин кайрылганы – кырктай ырдын ичинен араң үч эле ырга ичим чыкты. Калганы бүт окшош… Салыштыруулар, жазга болгон өзгөчө мамиле, оттой ысык дем байкалбайт…

Чынында, ачыгын биз айтпасак, ким айтат. Биздин азыр акыбалыбыз аябай эле коркунучтуу. “Адабий Ордо” ушундай коркунучтан сактоо үчүн уюшулганын, анын максаты өтө терең экендигин эми түшүндүм! 

Бул сынак кайра-кайра уюшулуп, элдин табитин курчутушу керек экен”.

Махабат САИДРАХМАНОВА:

“Адабий Ордо” сайты менен “Кыргыз маданият борбору” сайты уюштурган “Жаз” жөнүндө бир ыр сынагына келип түшкөн ырлардан улам, элдин ырга болгон ышкысы ойгоо экенин байкадым. Бирок да ырлардын дээрлик көпчүлүгү уйкаштыгы чак келген жана бап келген жамак формасындагы Жаз жөнүндөгү позитивдүү ойлор экен.

Ал эми сынактагы иргелип чыккан ырлар өз табияты менен дароо эле айырмаланып, кумдун арасындагы алтындай көзгө уруна түштү. Ар бир авторго ийгилик каалайм. 1-орунга чыккан чыгарманын авторунун аты-жөнүн укканда мурда көпчүлүк окурмандарга, балким мага эле, буга чейин тааныш эмес Айгүл Молдокулова аттуу  автор экенин билип таң калдым жана кубандым. Сынактын максаттарынын бири – эл ичинен чыныгы таланттарды таап чыгып, жарк эттире окурман журтуна тааныштыруу болсо, демек бул максат кайсы бир деңгээлде ишке ашты го деп ойлойм. 

2-орун үчүн талашта жеке мен учурда 3-орунду алган ырдын күйөрманы болдум. Автору белгисиз чыгармаларды тандоодогу чакан талкуу да өзүнчө бир топ кызыктуу өттү. Кийин авторлор ачыкка чыга келгенде карасак 2-3-орунга деп талаш-тартыш жараткан 2 ырдын авторлору – учур адабиятындагы белгилүү, өз үнү, өз стили, өзгөчөлүгү бар акындар Динара Бейшеналиева менен Айнагүл Базарбаева экендиги бир кубантты! Байгелүү орундарга ат салышкан дагы 3-4 ырдын авторлору да элибиздин мыкты уул-кыздары экен. Сынакка катышкан бардык авторлорго алкыш жана ийгилик каалайм!”.

Бул жерде кошумчалай кетүүчү нерсе – калыстар тобу сынактын жеңүүчүлөрүнө өз сыйлыктарын да тапшыруу чечимин чыгарышты. Атап айтсак Жыргалбек Касаболотовдун, Рахат Аманованын, Элмира Ажыканованын жана Кыял Тажиеванын авторлордун кол тамгалары түшүрүлгөн китептерин берип жатышат!

Сынак аяктап, ага катышкан ырлардын авторлорунун аты-жөнүн эми ачыктай турган болсок, алар төмөнкүлөр:

Сынагыбызыга катышкан бардык калемгерлерге терең ыраазычылыгыбызды билдиребиз!

“Жаз” темасындагы бир ыр сынагынын жеңүүчүлөрү аныкталды алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

Керемет да жаңы келген жаз айы,
Күлкү, сүйүү, кубанычка мас айы.
Эски сары жалбырагын жоготуп,
Бак-дарактар кийген өңдүү башайы.

Аппак кылып жердин бетин агартып,
Өрүк дарак гүлүн төксө тазартып.
Гилас гүлү көтөргөнсүйт көңүлдү,
Орто жашты ойноок кездей жашартып.

Тамчылардын тып-тып тамган үндөрү,
Сыйкырланган сезимдерге үндөдү.
Оромунан чыккан жүзүм, анарлар,
Жашылданып, уч жактары бүрдөдү.

Катарлашып, ачышып кооз гүлдөрүн,
Жалбырактар, ачса жашыл бүрлөрүн.
Кулак салып бактан чыккан добушка,
Уккансыймын залкарлардын үндөрүн.

Балалык таң, кайра жаңы аткансыйт,
“Бозойлукка жетейин” деп шашкансыйт.
Бал аарылар учуп жүрсө зыңылдап,
Жумакматов гимн ойноп жаткансыйт.

Селкилерин сүйүү менен сулуулап,
Бозой ээрчип жүргөнүндөй туюлат.
Гүл бакчадан булбул үнү таңшыса,
Рыспайдын обонундай угулат.

#44 Жаз алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

*   *   *

Жаз, тунуп жаз, жазга сүңгүп төнүп жаз,
Акын болуп, ак ыр кылып төгүп жаз.
Алп ааламды айланып бир сулуулук,
Арзып сага ашыкканын көрүп жаз.

Алма-өрүктүн арасынан күлмүңдөп,
Адам, сага нур төгүүгө келди Жаз.
Агыш ыраң, үлбүрөгөн үлпүлдөк,
Айланаңа гүл төгүүгө келди Жаз.

Тыңшап куштун үнүн да жаз, түрүн жаз,
Бак-дарактын гүлүн да жаз, бүрүн жаз.
Жашаң чөптүн жыты аңкыган буруксуп,
Көктөм жаздын күнүн да жаз, түнүн жаз…

Айы-күнү толуп туура тогуз ай
Толгоо тартып көз жаргандай Жер эне
Тоңу эрип толукшуган алп бүгүн,
Ууз сүтү ууртундагы Наристе.

А дүйнөдө азап, өлүм, зомбулук,
Зулум дагы нечендерди өлтүрөр.
Адам апаат салган жерге дан эгип,
Жаз бир кезде гүл үрөнүн өстүрөр.

Баары өтөт, күз, кыш, кайра жаз келет,
Күн мыйзамын жазган – Улуу Кудурет.
Жаз кабары балким анык ушудур,
Тизе эмес, жүрөк бүгүп таазим эт…

#43 Жаз, тунуп жаз, жазга сүңгүп төнүп жаз… алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

Иш барбай колума,
Ийменип отурам.
Аягы, башы жок
Чалгытат ой улам.

Мен эмес, санаалар,
Талаалап кеткени.
Билинбейт мүдөөгө
Калганы, жеткени.

Бакпаган сезимдер,
Эзилет эстеги.
Элдешкен күмөнгө
Кезигет кечтерим.

Тагдырды түшүнбөй:
Табылган күтүлбөй,
Түйүлгөн түбүндө,
Түңүлгөн бүтүмдөн.

Безерип тоңгонум,
Тагдырлаш болгонум,
Таарынтып ичимен,
Таалайлуу болбодум.

Эркиндик эңсеген,
Эби жок жүрөгүм.
Эргип бир чыкпаган
Эски бир жүйөнү…

Ойлобой, эстебей,
Таштабай коё албай,
Ашкере бапес жок,
Күнөөкөр тумчугам.

Ыраазы да, нааразы,
Тушалган туурумда
Айланам, байланам,
Жаз келет жылына.

#42 Жаз келет жылына алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

Аалам күлүп, асман сүйкүм, таптаза.
Бүчүр жарып жайнап турат өмүрүм.
Ич дүйнөмө нур төгүлүп башкача,
көгүчкөндөй ободо учат көңүлүм.

Бул кайдагы табышмактуу кубаныч,
бар дүйнөмдү ээликтирген мынчалык,
балким ага себеп болуп жүрбөсүн,
бүгүн алгач турганга жаз жыттанып.

Жаздын жыты. Төгүлүүгө аз калып,
бөтөн адам албас балким түшүнө.
Жүрөгүмдү жиреп өтүп ак жарык,
түнү бою кирип чыктың түшүмө.

#41 Табышмактуу кубаныч алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

Билинбестен бирге ой куруп,
Ортобузду сөзгө толтуруп.
Ушул кечте кышты узатып,
Жазды тостук чогуу олтуруп.

Айкалышып, анда айлана,
Көзгө урунат жазчу сүрөттөр.
Көп нерсени баяндагансыйт,
Биз жым турган ушул, мүнөттөр…

Бир убакта сааттын жебеси,
Он экини көздөй бараткан.
Айта салдың менден биринчи,
“Жазың менен кирип келаткан!”.

Жарк дей түшүп асман жер менен,
Мындайды не мурда сезбегем?
Чынын айтсам, өмүрүмө жаз –
Эчак келген чогуу сен менен…

#40 Жаз алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

Жазым келди, гүлгө оронуп сагынткан,
Кучагынан жалбыз жыты жыттанган.
Ууз сүйүүмдү кайра кайрып берчүдөй,
Жазды күткөн кыялымды багынткан.

Жаз көктөмү жашыл кийип жасанган,
Жийде бурак сезим козгоп мас кылган.
Жаштыгымдын сырын кантип жашырам,
Жүрөгүмө алгач сүйүүм из салган.

Тизилишип эрте келген турнадай,
Мезгил өтөт, колго турбай сымаптай.
Алкымынан алма жыты жыттанган,
Жай мезгили күтө турчу шаштырбай.

#39 Жаштыгымдын сырын кантип жашырам алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

“Адабий Ордо” сайтында мыкты көркөм чыгармалар көбүрөөк жарыяланып туруусун көздөп жана да таланттуу калемгерлерге колдоо көрсөтүү максатында сайттын редакциясы “Адабий Ордо” сайтынын “Ардактуу авторлор” клубун (мындан ары – Клуб) негиздөө чечимин чыгарды.

• Клубдун мүчөлөрүнө сайттын жалпы авторлоруна карата колдонулган чектөөлөр колдонулбайт, б.а. алар каалаган санда жана көлөмдө чыгармаларын сайтта жарыялай алышат.
• Аны менен катар Клубдун мүчөлөрү адабий процессти ургалдаштыруу, авторлордун чеберчилигин өстүрүү максатындагы “Адабий Ордо” сайтынын иш-чараларына активдүү катышып турууга милдеттеме алышат.
• Клубдун мүчөлүгүнө авторлорду редакция өзү “Адабий Ордо” сайтында чыгармаларын жарыялап келгендердин арасынан тандап алат.
• Клубга авторлор редакция курамынын бир добушу менен жана автордун өзүнүн макулдугу менен киргизилет.

“Адабий Ордо” сайтынын “Ардактуу авторлор” клубунун алгачкы мүчөлөрү:

1. Бурулкан Сарыгулова
2. Нарсулуу Гургубаева
3. Элмира Ажыканова
4. Рахат Аманова
5. Махабат Саидрахманова
6. Айгүл Молдокулова
7. Гүлзада Станалиева
8. Шабдан Сулайманов

“Адабий Ордо” сайтынын “Ардактуу авторлор” клубу негизделет (оңдолду) алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

Сагынткан сулуу жазым келди мына,
Жадырап жашыл көйнөк кийип алып.
Дарактар жашыл жоолук салынышат,
Кайындар жашыл, көйнөк кийээри анык.

Адырлар жашыл түскө боёнушуп,
Талаалар жашыл килем жамынышты.
Өрүкзар аппак болуп гүлдөп турат,
Ой-кырлар гүлдөн мончок тагынышты.

Куштар да түркүн тилде сайрап турат,
Кырлардан төмөн карап булак чуркайт.
Жапжашыл, жашыл аалам, жашыл дүйнө,
Өзөндөр бүтпөс ырын ырдап турат.

Сулуу жаз, сагындырган келди мына,
Жаркырап күлүп турат бүт айлана.
Кыздар да сулуу болуп чыга келди,
Жарашып жадыраган сулуу жазга.

#38 Сулуу жаз алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

31-март “Жаз” темасына арналган бир ырдын сынагына ырларды кабыл алуунун акыркы мөөнөтү болчу. Редакцияга жалпысынан 64 ыр келип түшүп, алардын 44 сынакка катыштырылды.

Эми ырлар калыстар тобуна жөнөтүлөт. Сынактын жыйынтыгы апрелдин орто чендеринде жарыяланат.

Сынагыбызыга катышкан бардык калемгерлерге терең ыраазычылыгыбызды билдиребиз!

“Жаз” темасындагы бир ырдын сынагы аяктады алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.