* * *

Буюмбу, адам болсун, суранарым,
керексиз деп санасаң, керексиз де!
Туш келди жашасын деп, Кудай дагы,
туш келген нерселерди берет бизге!

Баш тарткын кереги жок нерселерден,
баарын айт учурунда, кечкенде кеч!
Жоголсоң, жоктобогон, эстебеген,
жандарга жаман болгон эчтеке эмес!

Ыйлаба, ыйлабагын, мүңкүрөбө,
керексиз бизге тиги, ушул дагы…
Кеменгер, кенен деген дүйнө деле,
өзүнө керек болсок, утурлады.

Билесиң, биз экөөбүз жаза бассак,
дүйнө азыр ый артынан ый чакырат.
Адамдын колу менен жашоо, максат,
сатылат, кыркылат же кыскартылат.

Кейибе күлүп, сынап караганга,
көп болсо, жаман сөзгө башың бышат.
Акты “ак” деп айта албай көп адамдар,
каранын “кара” экенин жашырышат.

Буюмбу, адам болсун, суранарым,
керексиз деп санасаң, керексиз де!
Туш келди жашасын деп, Кудай дагы
туш келди нерселерди берет бизге!

“Буюмбу, адам болсун, суранарым…” алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

Бейдарек кеткен сүйүүм,
Бейтарап жолго чыктым издеп сени.
Бейжайлуу ызы-чууда,
Белгисиз кай тараптан издеп келүү.
Бейпилдик бербес жанга,
Беймаани балким, сени издеп деги…

Дарексиз махабатым,
Даргүмөн дал ушундай жолдо турам.
Дайрадай күргүштөбөй,
Дабышсыз каптап кирип ойго туман.
Даргөйлүү далбас урган,
Дайынсыз күндөрдү издеп жолго чыгам…

…Эртеңи жок өмүрдөй,
Элеси дуушар болгон унут күнгө,
Эх, ошол баёо дүйнө, тунук дүйнө!
Ээликтеп албай не деп,
Энчисин бүт өзүмө буруп мүлдө.
Эңгиреп турам бүгүн,
Эчкирген көз жашма куруп дүйнө.

Ызы-чуу түшкөн күндө,
Ый болуп тунат улам көз карашым.
Ызалуу бойдон анан,
Ыр издеп, кезип жүрсөм сөз талаасын.
Ый сунуп ыр ордуна,
Ырыскым кыйып, Тагдыр, өчтү аласың.

Сыйрылган жүрөк мына,
Сындырган сүйүү шагын тагдыр мына.
Сый кылбай кечээгиге,
Кумарсыз бүгүнкүгө,
Кунарсыз өткөн күндүн бардыгына,
Курдаштар, кайгыргыла.

Анткени, айыптуумун…
Айбым мына;
Ашыктык сезимине жооп бере албай,
Апкаарып, жол бергемин айбыгууга.
Ал эми азыр болсо,
Ал күнгө мүмкүн эмес кайрылууга.
Айы жок, сокур түндүү багытымда,
Азаптуу башты салгам кайгы-муңга.

Тумандуу чар тарабым,
Туңгуюк азыр менин бараар жагым.
Тушуккан түпсүздүккө,
Тун сүйүүм, бир жоголдуң, таба албадым.
Турмушта экинчи ирет,
Туш кылбас тагдырыма бар арманым…

Кечээги махабатым,
Келсеңчи кечээгидей жапжаш бойдон.
Кез келсин от жагышып,
Кечинде Кадыр Түнгө максат койгон.
Келет деп сени күтүп,
Кейишке түшкөн сезим “ак чач” болгон…

Бул мезгил сени күткөн,
Буйруктуу бир а-аз жылды камтыса да.
Бурулбас мезгил-дайра,
Зуу коюп бир кылымга камчы сала,
Бир кылым күттүргөнсүйт…
Бир кылым жүргөнсүйсүң артың сала.

Мен дагы кылым санап,
Менсинген тагдырыма каршы турдум.
Мөлт этсе көздүн жашы,
Мезгилдин көйнөгүнө аарчып турдум.
Мен сени таппайт окшойм…
Мейли эми… жакшы калгын, жакшы курбум…

19.05.2000

Белгисиздикти издөө алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

Көз тийбесин, сөз тийбесин, ылайым,
периштемсиң белек кылган Кудайым.
Өзүң түгүл, сүрөтүңдү көрсөтпөй,
жүрөгүмө катып жүрөм чырайың.

Бул дүйнөнү кайра таанып, өзү – мен,
түшүнгөнсүйм неберемдин сөзүнөн.
Боор эт менен тең көрчү элем баламды,
неберемди артык көрдүм өзүмөн.

Аман болгун, опол тоодой кубатым,
сени менен узарды эми кулачым!
Неберенин кандай ширин экенин
билбегендер келип менден сурасын.

Ата-энеңе, эл-жериңе тирек бол,
Ата-журтка согуп турган жүрөк бол!
Бак-таалайлуу болуп, алтын неберем,
элиң сүйүп, сыймыктанар зирек бол!

20.05.2018

Небереме алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

* * *

Мен жөн гана жашаганды үйрөндүм,
Акыл менен таразалап жолумду,
Көктү карап, Кудай менен бөлүшөм,
Көөдөндөгү көксөө, тилек, оюмду.
Күн кайтаарда көпкө жолдо сандалам,
Кутулуу үчүн кереги жок айгайдан

Орус тилинен которгон Айгүл Молдокулова

Анна Ахматова: “Мен жөн гана жашаганды үйрөндүм…” алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

* * *

Таарынуу эмне экенин билесиңби?
Таарынуу – чынчылдык,
Баладай таза,
Жалгансыз,
…жана Жалгыз.
Таарынуу – бул сени Сүйүү!
Сенден кете албоо,
Таарынуу мен сыяктуу,
Ачуулансам да жанында, жакыныңда болуу,
Айланчыктоо.
Таарынуу – бул эркелөө, жакын көрүү,
Сени сезүү,
Сүйөм деп айтуу,
Түшүнчү деп үмүттөнүү,
Ишенимде болуу…
Ошондуктан, Мен сага
Таарындым деп айтам!

Түрк тилинен которгон Мезгил Исатов

Назым Хикмет: “Таарынуу эмне экенин билесиңби…” алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

Жашыл көктөм нуру мына чачырап,
Жаздын деми жаңы кубат чакырат.
Жаз жыттанган теребелди карасам,
Жагымдуу го, жакшы кабар айттырат.

Жаз да келди, кубанышты баарысы,
Жаз мезгили – элдин үмүт даарысы.
Ала шалбырт, аба ырайы өзгөргөн,
Жаз менен жаңы жашоо башталды.

Жаздын деми кытыгылап сезимди,
Жан дүйнөмдө жакшы ойлор кезикти.
Оргуштаган булак сымал ойгонуп,
Калем алсам, сыртка карай секирди.

Жаздын жыты мурунуңа буркурап,
Жашыл чөптөр жердин бетин ургулап.
Кандай сонун, кубулушту байкаган,
Чымчыктарчы, жерден тамак чукуган.

Жаздын деми – жаратылыш ойгонду.
Жайыттарга малдар толуп бойлоду.
Адамдар да жазды тосту жадырап,
Тиричилик жандын баарын ойготту.

Жаздын деми жаныбызга күч берип,
Алга гана тартат бизди иш берип.
Бак-дарактар бүчүр байлап шактарга,
Табиятка жан кирди го, кыш кетип.

Жазда жарыш, элим алек иш менен,
Эмгегинен бар бакытын издеген.
Жаздын деми алып келип жакшылык,
Береке бер, ар бир үйгө ирденген.

Жаздын деми Жер Энени толгонткон,
Балдарына жакшы оюн болжогон.
Жер Эненин тилегинин аркасында,
Кампабызга эгин-тегин жык толгон

Жаздын күнү жаш баладай өзгөргөн,
Кээде ачык кээде кабак бүркөгөн.
Ар мезгилдин керемети ушунда,
Кубанычка толуп турат дүнүйөм.

Жер жылыды, кыбыр эткен адамдар,
Эмгектенүү – жаз айынын башаты.
Күндөн-күнгө кыймыл улам көбөйүп,
Тиричилик күчөп кайра жанданды.

Куштар сайрап, ыр обонун тартуулап,
Бата тилейт, эл карысы жакшылап.
Бата менен эл көгөрөт, дегендей,
Жаз айында жаңы өмүр башталат.

Айдоолорго тракторлор жүрүшүп,
Айдоочунун көңүлдөрү сүйүнүп.
Убагында ак эмгекке кул болуп,
Элим тынбайт нары-бери жүгүрүп.

Жылуу кийим ыргытышып үстүнөн,
Чаңга ызгып, балдар ойноп жүгүргөн.
Бала тили бал шириндин таттуусу,
Бир сындырым наны колунда үзүлгөн.

Чымын жүрөт үйүлүшүп ызылдап,
Курт-кумурска тынбай чуркайт тызылдап.
Бул жашоого чоң үмүттү жандантып,
Жаз мезгили берет баарына ырымдап.

Байчечекей бажырайып гүл ачкан,
Кандай кооздук эң биринчи саламдашкан .
Ар бир көрктүн ырахатын айтууга,
Саптар турат бири биринен талашкан.

Жаздын деми суйүүлөрдү чакырып,
Өрүк гүлдөп алоолонтот жарыктык.
Жанга жакын бул кубулуш учуру,
Жазда гана ачылат дейт ашыктык.

Жаздын деми – керемети башкача,
Жаз илеби өңдөн дайым жашара.
Бул жылуулук көптөн бизди күттүрүп,
Келди мына, биз жашаган айылга .

Жаз жамгыры кечке кээде себелеп,
Кандай сонун ал учуруң керемет.
Жазда айтылган ар бир жандын тилеги,
Орундалсын, аткарылсын эселеп.

Жазым сонун, эл кыймылы жеримде,
Эртели кеч тынбай баары эмгекте.
Жалкоо гана уясынан чыкпастан,
Жазды сезбей , өткөрөт го кезинде.

Март айында шарт келди деп сүйүнө,
Ишке тойбой элим шашат жүгүрө.
Жаздын деми жакшы сапат чакырып,
Ар бир үйгө берекесин берүүдө.

Анан кантип жазды жакшы көрбөйүн,
Жашыл түстү тартуулаган өңдөрүн,
Жолдо ойногон мотурайган балдардын,
Сүйүнүчтү , кубанычтуу көздөрүн.

Жазда жарыш, эл ишинен калышпай,
Эгиндерин тигет баарын жаңыдан.
Ар бир мезгил баалуулугун сезишип,
Айыл ичи эч жумушсуз калбаган.

Жазым менин-мына ушундай биз жакта,
Тилектери сонун элдин тынчтыкта.
Жаздын деми жаңы жашоо чакырат,
Жаз илеби бизди тоссун жылына. 

Жаздын деми алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

Мен сени кандай сүйдүм? Кандай сүйдүм!
Мээримге муктаж болуп канбай сүйдүм.
Мезгилдер мерезденип жолдорумдун,
Каалгасын кулпулады, танбай сүйдүм.

Мен сени билесиңби кандай сүйдүм?
Сүйүүдө сенсиздикти чанбай сүйдүм.
Сезимди көрмөксөнгө салып алсыз,
Сагынып, көңүл муздап калбай сүйдүм.

Билерсиң бир кез, сени кандай сүйдүм,
Жаңы күн, агарган ак таңдай сүйдүм.
Шамалдай удургутуп көөдөнүмдү,
Төгүлүп токтобогон жаандай сүйдүм.

Жүрөгүм жалгыз сен деп кандай сүйдүм!
Жарыгын түнгө чачкан шамдай сүйдүм.
Бир убак келип кетип кармалбаган,
Бей капар, белгисиз беймаалдай сүйдүм.

Мен сени дүйнөдө жок жандай сүйдүм алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

Сенин көзүң өзгөлөрдөн өзгөчө,
Сулуулугуң көздөрүңдөн өчпөсө.
Сенин ушул жанып турган көздөрүң
Менден бөлөк, башка жанды көрбөсө.

Сенин көзүң башкалардан башкача,
Жүрөгүң да – аруу, тунук, таптаза.
Мага арнаган жүрөгүңө эч качан,
Мендей болуп, башка адам батпаса.

Көңүлүңө чоочун эч ким жакпаса,
Сага кимдир кирпиктерин какпаса.
Жолугууга: “Мен!” – деп келген кадамың
Бөлөк үчүн бир кадам да баспаса.

Мен ушундай сени катуу кызганам,
Сага арнап, түгөнбөгөн ыр жазам.
Ар бир сабым өзүң үчүн арналат,
Обонум да бир сен үчүн, ырдасам.

Кызганам алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

Өмүрдүн баалуулугун,
Өзүңдөй сезе албай.
Адамдын улуулугун,
Аялдын сулуулугун,
Баркына жеткире албай,
Басынтып койгон болсом,
Атаке, кечир мени.

Тагдырдын татаалдыгын,
Өзүңдөй жеңе албай.
Өткөөлгө келген кезде,
Өтө албай өрүш жасап,
Тыныгып турган болсом,
Атаке, кечир мени.

Бактымды жалгай албай,
Энчимди кармай албай.
Чабалдык кылган болсом,
Ушунун баарын сезип,
Убайда турган болсоң,
Атаке, кечир мени.

Сен салган чыйыр жолуң,
Жаныма берип кубат.
Карайлап калган кезде,
Карааның колун сунат.
Арзыйбы, арзыбайбы?
Атаке, бул жалганда
Келемин жолуң улап.

Кечир мени алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.

Жаз эле анда, жан дүйнөм жашыл эле,
Жасап баарын салчудай азыр эле.
Жетишем деп ойлодум жеңишке мен,
Жеңилүүнү эске албай такыр эле.

Жай да келди жадырап анан эле,
Жаркып баары, Ааламым аман эле.
Жашоо мага сезилчү кемтиги жок,
Жакшылыктан бүткөндөй жалаң эле.

Күз ангыча баш бакты тереземен,
Аласам көп кез болчу бересемен.
Кабактары салыңкы болчу күздүн.
Күйпөлөктөп жанында тегеренем…

Кыш келатты, кылычын кайрап алып,
Кычыраган аязын айдап алып.
Кардай болуп себелеп жааган майда,
Калды ойлорум, бытырап майдаланып.

Артта калган сагынып мезгилдерди,
Аптаптын көк шиберин кечким келди.
Артынан кууп жалынып чуркап барам,
Арман дүйнө, жаз мага жеткиреби?..
Атаганат, кайрадан жаз келеби?..

27.05.2019

Өмүр жазы алгач бул жерде - Адабий Ордо жарыяланды.